| Latin Keywords | maior, salis et aquae |
|---|---|
| Short Description | The most solemn form of blessing water. On the vigil of Epiphany (Prague, Olomouc, Litomyšl, Esztergom), Sunday after the Octave of Pentecost (Augsburg), feast of St Stephen Protomartyr (Aquileia, Salzburg, Aosta, Bressanone), feast of St Peter in Chains (Strasbourg), or the feast of the Invention of the Cross (all others). Exorcisms and orations are often doubled, a prex (prayer in the form of a Preface) follows, and the water can be drunk after the rite, contrary to the minor blessing. The rite is usually performed in an agricultural context and connected to the aspersion of animals against sickness (cf. health of animals). |
| Book | Original Index Title | P.N | |
|---|---|---|---|
| 1000 (after), Pontifical, Pontificale Romano-Germanicum | 8987 | CLXXXI. Incipit maior benedictio salis et aquae |
785
|
|
| AT Salzburg 1000-1100, Pontifical, ÖNB Wien Cod. 1830 Han | 882 | Maior benedictio aquae |
55 (53v)
|
|
| AT Salzburg 1511, Ritual, Agenda Salisburgensis | 569 | Sequitur benedictio salis maior quae ex antiquo consueta est fieri in die sancti Stephani natalis in ecclesiis paroecialibus modo tamen limitata |
9
|
|
| AT Sankt Florian 1100-1200, Ritual, | 6508 | Benedictio maior salis et aquae |
139
|
|
| AT Sankt Lambrecht 1150-1200, Pontifical, UB Graz Ms. 326 | 884 | Incipit maior benedictio salis |
201 (100r)
|
|
| AT Seckau (CRSA) 1100-1200, Ritual, UB Graz Ms 784 | 1177 | Incipit maior benedictio salis et aquae ad omnia necessaria |
258 (127v)
|
|
| CZ Litomyšl 1376, Pontifical, OPraem Praha DG I 19 | 343 | De vigilia Epiphaniae Domini benedictio salis et aquae |
1 (1r)
|
|
| CZ Olomouc 1586, Ritual, Agenda Olomucensis | 8042 | In vigilia Epiphaniarum. Benedictio salis et aquae |
52
|
|
| CZ Olomouc 1498, Ritual, Agenda Olomucensis | 439 | In vigilia Epiphaniae benedictio salis et aquae |
60
|
|
| CZ Olomouc 1486, Ritual, Agenda Olomucensis | 438 | In vigilia Epiphaniae benedictio salis et aquae |
67
|
|
| CZ Olomouc 1586, Ritual, Agenda Olomucensis | 2974 | In vigilia Epiphaniarum. Benedictio salis et aquae |
50
|
|
| CZ Praha 1585, Ritual, Obsequiale Pragense | 8108 | Et primo salis et aquae benedictio collocatur quae dumtaxat solita est fieri et observari in vigilia Epiphaniae Domini |
150
|
|
| CZ Praha 1294, Ritual, Archiv Pražského hradu fond Knihovna Metropolitní kapituly u sv. Víta, ms. P III | 7739 | In vigilia Epiphaniae Domini benedictio salis et aquae sequitur |
5
|
|
| CZ Praha 1585, Ritual, Obsequiale Pragense | 8107 | Et primo salis et aquae benedictio collocatur quae dumtaxat solita est fieri et observari in vigilia Epiphaniae Domini |
153
|
|
| CZ Praha 1585, Ritual, Obsequiale Pragense | 8105 | Et primo salis et aquae benedictio collocatur quae dumtaxat solita est fieri et observari in vigilia Epiphaniae Domini |
153
|
|
| CZ Praha 1645, Ritual, Rituale Pragense | 8102 | Benedictio aquae quae sit in vigilia Epiphaniae |
572
|
|
| CZ Praha 1585, Ritual, Obsequiale Pragense | 8104 | Et primo salis et aquae benedictio collocatur quae dumtaxat solita est fieri et observari in vigilia Epiphaniae Domini |
155
|
|
| CZ Praha 1476-1479 (about), Ritual, Agenda Pragensis | 8095 | In viligia Epiphaniae benedictio salis et aquae |
12
|
|
| CZ Praha 1496, Ritual, Obsequiale Pragense | 546 | Et primo salis et aquae benedictio collocatur ... in vigilia Epiphaniae Domini |
121
|
|
| CZ Praha 1520, Ritual, Obsequiale Pragense | 547 | Et primo salis et aquae benedictio collocatur ... in vigilia Epiphaniae Domini |
133
|
|
| CZ Třeboň 1470-1516, Ritual, OSZK Budapest Clmae 252 | 867 | Hic nota officium in vigilia Epiphaniae |
7 (3r)
|
|
| DE Augsburg 1487, Ritual, Obsequiale Augustense | 178 | Benedictio maior salis et aquae |
100 (41r)
|
|
| DE Augsburg 0983 (about), Missal, BSB München Clm 06428 | 5474 | Exorcizo te creatura aquae |
862
|
|
| DE Bamberg 1587, Ritual, Agenda Bambergensis | 8330 | Ritus celebrandi maiorem benedictionem salis et aquae |
336
|
|
| DE Biburg 1100-1200, Ritual, OSZK Budapest Cod. Lat. 330 | 1439 | Incipit maior benedictio salis et aquae |
10
|
|
| DE Freising 1569, Ritual, Obsequiale Frisingense | 8371 | Exorcismus maior salis et aquae |
67
|
|
| DE Freising 1493, Ritual, Obsequiale Frisingense | 290 | Exorcismus maior salis et aquae |
56
|
|
| DE Freising 1673, Ritual, Rituale Frisingense | 8382 | Benedictio aquae in vigiliam Epiphaniae seu aquae sanctorum trium regum |
451
|
|
| DE Freising 1547, Ritual, Obsequiale Frisingense | 3443 | Exorcismus salis |
78
|
|
| DE Freising 1547, Ritual, Obsequiale Frisingense | 3443 | Exorcismus maior salis et aquae |
66
|
|
| DE Freising 1673, Ritual, Rituale Frisingense | 8381 | Benedictio maior salis et aquae feria quinta ante dominicam Laetare |
492
|
|
| DE Freising 1673, Ritual, Rituale Frisingense | 8381 | Benedictio aquae in vigiliam Epiphaniae seu aquae sanctorum trium regum |
455
|
|
| DE Freising 1673, Ritual, Rituale Frisingense | 8382 | Benedictio maior salis et aquae feria quinta ante dominicam Laetare |
488
|
|
| DE Freising 1005-1039, Pontifical, BSB München Clm 06425 | 838 | Incipit maior benedictio salis et aquae ad pecora |
451
|
|
| DE Freising 1569, Ritual, Obsequiale Frisingense | 8371 | Exorcismus salis |
79
|
|
| DE Hildesheim 1067 (about), Pontifical, StaBi Bamberg Msc. Lit. 054 | 899 | Maior benedictio salis et aquae pro peste animali |
247 (121v)
|
|
| DE Immendingen 1160-1200, Ritual, StaBi Berlin Ms. theol. lat. oct. 088 | 4959 | Incipit maior benedictio salis et aquae |
149 (74r)
|
|
| DE Mainz (OSB) 0950 (about), Sacramentary, ÖNB Wien Cod. 1888 (olim: Theol. 685) | 4581 | Item exorcismus salis et aquae super infirmos sancti Gregorii papae |
414
|
|
| DE Minden 1522, Ritual, Agenda Mindensis | 393 | In Inventione Sanctae Crucis benedictio maior salis et aquae |
162
|
|
| DE Minden 1522, Ritual, Agenda Mindensis | 8626 | In Inventione sanctae Crucis. Benedictio maior salis et aquae |
159
|
|
| DE Passau 1394, Missal, OSB Rajhrad R 347 | 4658 | Deus in adiutorium |
561 (276v)
|
|
| DE Passau 1498, Ritual, Agenda Pataviensis | 529 | Exorcismus salis |
92 (40v)
|
|
| DE Passau 1150-1200, Pontifical, ÖNB Wien Cod. 1817 Han | 885 | Benedictio salis et aquae |
293
|
|
| DE Regensburg 1703, Ritual, Rituale Ratisbonense | 8764 | Benedictio aquae in vigilia Epiphaniae seu aquae sanctorum trium regum |
406
|
|
| DE Regensburg 1673, Ritual, Rituale Ratisbonense | 8761 | Benedictio salis et aquae maior fieri solita in die festo sancti Stephani protomartyris |
351
|
|
| DE Regensburg 1662, Ritual, Agenda Ratisbonensis | 8775 | Benedictio salis et aquae maior fieri solita in die festo sancti Stephani protomartyris |
349
|
|
| DE Regensburg 1662, Ritual, Agenda Ratisbonensis | 8772 | Benedictio salis et aquae maior fieri solita in die festo sancti Stephani protomartyris |
347
|
|
| DE Regensburg 1662, Ritual, Agenda Ratisbonensis | 8773 | Benedictio salis et aquae maior fieri solita in die festo sancti Stephani protomartyris |
367
|
|
| DE Regensburg 1060-1089, Pontifical, BNF Paris Lat. 01231 | 552 | Benedictio salis et aquae maior |
152
|
|
| DE Regensburg 1000 (before), Sacramentary, BAV Vat. lat. 3806 | 1031 | Incipit salis et aquae benedictio maior |
550 (272v)
|
|
| DE Regensburg 1662, Ritual, Agenda Ratisbonensis | 8774 | Benedictio salis et aquae maior fieri solita in die festo sancti Stephani protomartyris |
351
|
|
| DE Regensburg 1703, Ritual, Rituale Ratisbonense | 8764 | Benedictio salis et aquae maior fieri solita in die festo sancti Stephani protomartyris |
392
|
|
| DE Seeon 1007-1025, Pontifical, StaBi Bamberg MS. Lit. 53 (Ed. III. 12) | 8415 | Incipit maior benedictio salis et aquae |
260
|
|
| DE Wessobrunn 1120 (about), Ritual, Collectary, BSB München Clm 22039 | 3510 | Benedictio salis maior |
374 (185v)
|
|
| DK Odense 1300-1400, Ritual, KB København GKS 3453 oktav | 431 | Sequuntur maiores benedictiones salis aquae contra omnes infestationes diaboli |
40
|
|
| FR Albi 1100-1125, Ritual, Rituale Albiense | 1902 | Item benedictio salis et aquae in die sancto Pentecostes |
140
|
|
| FR Cahors 1593, Ritual, Manuale Cadurcense | 768 | Incipit exorcismus salis et aquae in die sancto Pentecostes a beato Gregorio editus |
683 (331)
|
|
| FR Rodez 1513, Ritual, Manuale Ruthenense | 868 | In die sancto Pentecostes benedictio aquae |
14
|
|
| FR Saint-Pol-de-Léon 1526, Missal, Missale Leonense | 6499 | Benedictio aquae |
558
|
|
| FR Sens 1401-1500, Pontifical, BM Auxerre Ms. 196 | 995 | Benedictio aquae in Sabbato Sancto Paschae et in sabbato Pentecostes |
52 (45r)
|
|
| FR Strasbourg 1489-1500, Ritual, Agenda Argentinensis | 150 | In festo sancti Petri ad Vincula benedictio salis et aquae contra mortem subitaneam hominum et pestem animalium |
307 (148r)
|
|
| FR Strasbourg 1590, Ritual, Agenda Argentinensis | 8002 | In festo sancti Petri ad Vincula benedictio salis et aquae contra mortem subitaneam hominum et pestem animalium |
287
|
|
| GB England (South) 1000 (about), Pontifical, BL London Add. Ms. 57337 | 1884 | Primitus faciat episcopus triduanum ieiunium |
179 (89v)
|
|
| GB Salisbury 1531, Breviary, Breviarium Sarum | 564 | Benedictio salis et aquae |
1062 (352)
|
|
| GB Winchester 1061 (about), Ritual, Corpus Christi Cambridge Ms. 422 | 3900 | Exorcismus aquae super fontes |
310
|
|
| HR Zagreb 1729, Ritual, Rituale Zagrabiense | 800 | Benedictio aquae quae fit in vigilia Epiphaniae |
301
|
|
| HR Zagreb 1796, Ritual, Rituale Romano-Zagrabiense | 801 | Benedictio aquae quae fit in vigilia Epiphaniae |
263
|
|
| HU Esztergom 1090 (about), Pontifical, Knj. Metrop. Zagreb MR 165 | 261 | De eodem |
51 (26r)
|
|
| HU Esztergom 1090 (about), Pontifical, Knj. Metrop. Zagreb MR 165 | 261 | In vigilia Epiphaniae benedicatur aqua ut mos est Graecorum ante vesperas sive in octavis |
43 (22r)
|
|
| HU Esztergom 1858, Ritual, Rituale Strigoniense | 895 | Benedictio aquae in festo Epiphaniae |
352
|
|
| HU Esztergom 1859, Ritual, Rituale Strigoniense | 891 | Benedictio aquae in festo Epiphaniae |
355
|
|
| HU Kalocsa 1888, Ritual, Rituale Romano-Colocense | 988 | Benedictio aquae in vigilia Epiphaniae Domini |
381
|
|
| HU Kalocsa 1833, Ritual, Rituale Romano-Colocense | 796 | Benedictio aquae in vigilia Epiphaniae Domini |
313
|
|
| HU Kalocsa 1738, Ritual, Rituale Romano-Colocense | 794 | Benedictio aquae in vigilia Epiphaniae Domini |
346
|
|
| HU Kalocsa 1838, Ritual, Rituale Romano-Colocense | 973 | Benedictio aquae in vigilia Epiphaniae Domini |
314
|
|
| HU Kalocsa 1833, Ritual, Rituale Romano-Colocense | 795 | Benedictio aquae in vigilia Epiphaniae Domini |
316
|
|
| IT Aosta 1000-1900, Ritual, Rituale Augustanum | 163 | Benedictio salis et aquae quae fit die sancti Stephani ad usum almae ecclesiae Augustensis pro hominibus eorumque habitationibus necnon pro animabus eorum |
694
|
|
| IT Aquileia 1495, Ritual, Agenda Aquileiensis | 165 | Benedictio maior salis et aquae in festo sancti Stephani |
107
|
|
| IT Bressanone 1609, Ritual, Sacerdotale Brixinense | 8558 | Benedictio salis et aquae maior in die sancti Stephani protomartyris |
375
|
|
| IT Bressanone 1493 (after), Ritual, Obsequiale Brixinense | 216 | Incipit consecratio maior salis et aquae in nativitate sancti Stephani protomartyris |
82
|
|
| IT Bressanone 1609, Ritual, Sacerdotale Brixinense | 8553 | Benedictio salis et aquae maior in die sancti Stephani protomartyris |
377
|
|
| IT Bressanone 1560, Ritual, Agenda Brixinensis | 8538 | Incipit consecratio maior salis et aquae in nativitate sancti Stephani protomartyris |
116
|
|
| IT Bressanone 1560, Ritual, Agenda Brixinensis | 8542 | Incipit consecratio maior salis et aquae in nativitate sancti Stephani protomartyris |
116
|
|
| IT Bressanone 1640, Ritual, Sacerdotale Brixinense | 8544 | Benedictio salis et aquae maior in die sancti Stephani protomartyris |
561
|
|
| IT Bressanone 1640, Ritual, Sacerdotale Brixinense | 8545 | Benedictio salis et aquae maior in die sancti Stephani protomartyris |
555
|
|
| IT Bressanone 1640, Ritual, Sacerdotale Brixinense | 8547 | Benedictio salis et aquae maior in die sancti Stephani protomartyris |
559
|
|
| IT Bressanone 1609, Ritual, Sacerdotale Brixinense | 8551 | Benedictio salis et aquae maior in die sancti Stephani protomartyris |
373
|
|
| IT Bressanone 1609, Ritual, Sacerdotale Brixinense | 8552 | Benedictio salis et aquae maior in die sancti Stephani protomartyris |
371
|
|
| IT Siracusa 1200-1400, Pontifical, BAV Vat. lat. 04746 | 926 | Benedictio aquae sicut in Gallis constitutione |
49 (47v)
|
|
| IT Subiaco 1000-1025, Missal, BAV Vat. lat. 04770 | 1584 | Incipit ad benedicendum aquam spargendum (sic) in domo |
465 (231r)
|
|
| IT Venezia 1523, Ritual, Liber sacerdotalis | 7850 | De benedictione aquae in vigilia Epiphaniae quae licet in Romana Curia non fiat in multis tamen ecclesiis sollemniter celebratur |
429
|
|
| IT Venezia 1554, Ritual, Sacerdotale Romanum | 502 | De benedictione aquae in vigilia Epiphaniae quae licet in Romana Curia non fiat in multis tamen ecclesiis sollemniter celebratur |
398 (189r)
|
|
| PL Kraków 1000-1100, Pontifical, Jagiell. Kraków Ms. 2057 | 1203 | Incipit maior benedictio salis et aquae |
55 (84)
|
|
| SE Lund 1250 (about), Ritual, Hymnary, UB Uppsala C 515 | 348 | Benedictio magnae aquae |
3
|
|
| SK Spiš 1300-1400, Missal, OSZK Budapest Clmae 092 | 4755 | Incipit benedictio salis et aquae in Epiphania Domini |
8
|
|
| SK Spiš 1300-1400, Missal, OSZK Budapest Clmae 092 | 4755 | ... ut iumenta quae in necessitatibus |
453
|