USUARIUM

A Digital Library and Database for the Study of Latin Liturgical History in the Middle Ages and Early Modern Period

church

Latin Keywords
dedicatio*, dedicanda, ecclesia*, basilicae, domus Dei, domus Domini, reliquiae
Short Description
Consecration of a church, including: (1) Circling the church thrice, knocking on the church gate, dialogue with the deacon. (2) Entering the church, writing the Greek and Latin alphabet into ashes on the floor. (3) The blessing of the so-called St Gregory water (blessed water mixed with blessed salt, ashes and wine). (4) The blessing of the altar, walls and floor with St Gregory water (which is often followed by the blessing of liturgical articles, such as altar cloths, vestments). (5) Consecration of the altar and walls with Holy Chrism. (6) Introduction of relics into the church which are then buried within the altar. The laying and blessing of the foundation stone at the beginning of construction does not belong here, nor does the blessing of the cemetery.

Documents

Book Original Index Title P.N
AT Austria 1265 (before), Pontifical OSA Klosterneuburg Ms. 1020 Dominus episcopus cum paeparatus fuerit ad dedicandam ecclesiam 66 (63v)
AT Austria 1150 (about), Pontifical OSA Klosterneuburg Ms. 0622 Dominus episcopus cum praeparatus fuerit ad dedicandam ecclesiam 30 (28r)
AT Sankt Lambrecht 1150-1200, Pontifical UB Graz Ms. 326 Ordo ad benedicendam ecclesiam 148 (73v)
AT Seckau 1200 (about), Pontifical UB Graz Ms. 916 Quid significent duodecim candelae 154 (77v)
AT Seckau 1200 (about), Pontifical UB Graz Ms. 916 Ordo ad benedicendam ecclesiam 48 (23v)
AT Seckau 1200 (about), Pontifical UB Graz Ms. 916 Ordo Romanus ad dedicandam ecclesiam 144 (72v)
CZ Litomyšl 1376, Pontifical OPraem Praha DG I 19 Ordo ad benedicendam ecclesiam 167 (81v)
DE Augsburg 1138-1142, Pontifical BSB München Clm 03909 Incipit ordo dedicationis ecclesiae 238 (118r)
DE Augsburg 1000-1200, Pontifical BSB München Clm 03917 Incipit canon de aedificanda ecclesia 159 (78r)
DE Augsburg 1000-1200, Pontifical BSB München Clm 03917 Ordo Romanus ad dedicandam ecclesiam 272 (134v)
DE Freising 1005-1039, Pontifical BSB München Clm 21587 Canon de aedificanda ecclesia 188 (89r)
DE Hildesheim 1067 (about), Pontifical StaBi Bamberg Msc. Lit. 054 Ordo dedicationis ecclesiae 35 (15v)
DE Köln 1150 (about), Pontifical Dombibl. Köln Cod. 0139 Incipit oratio qualiter dedicatio ecclesiae fieri debeat 123 (59r)
DE Köln 1000-1100, Pontifical BAV Ottobon. lat. 167 Ordinatio ecclesiae 32 (30r)
DE Lüneburg 1100-1150, Pontifical HAB Wolfenbüttel Cod. Guelf. 0141 Helmst., Heinemann-Nr. 164 Incipit expositio dedicationis ecclesiae quid significent duodecim candelae et reliqua 205 (101r)
DE Lüneburg 1100-1150, Pontifical HAB Wolfenbüttel Cod. Guelf. 0141 Helmst., Heinemann-Nr. 164 Canon de aedificanda ecclesia 168 (82v)
DE Lüneburg 1100-1150, Pontifical HAB Wolfenbüttel Cod. Guelf. 0141 Helmst., Heinemann-Nr. 164 Deinde vadant ad eum locum in quo reliquiae ... 189 (93r)
DE Lüneburg 1100-1150, Pontifical HAB Wolfenbüttel Cod. Guelf. 0141 Helmst., Heinemann-Nr. 164 Ordo Romanus ad dedicandam ecclesiam 197 (97r)
DE Lüneburg 1100-1150, Pontifical HAB Wolfenbüttel Cod. Guelf. 0141 Helmst., Heinemann-Nr. 164 Incipit ordo qualiter dedicatio ecclesiae fieri debeat 169 (83r)
DE Mainz 1167-1183, Pontifical BNF Paris Lat. 00946 Ordo ad ecclesiam consecrandam 66 (60v)
DE Mainz 1671, Ritual Ritus benedicendi novam ecclesiam seu oratorium publicum ut ibi sanctissimum missae sacrificium celebrari possit 335 (318)
DE Passau 1150-1200, Pontifical ÖNB Wien Cod. 1817 Han Benedicat et custodiat vos 1 (1r)
DE Passau 1150-1200, Pontifical ÖNB Wien Cod. 1817 Han Domnus episcopus cum praeparatus fuerit ad dedicandam ecclesiam 90 (88v)
DE Passau 1150-1200, Pontifical ÖNB Wien Cod. 1817 Han Deinde vadunt ad eum locum in quo reliquiae 100 (99r)
DE Passau 1150-1200, Pontifical ÖNB Wien Cod. 1817 Han Quod significent duodecim candelae 157 (155v)
DE Regensburg 1060-1089, Pontifical BNF Paris Lat. 01231 Incipit ordo ad dedicandam ecclesiam 40 (35v)
DE Salem 1400-1500, Pontifical UB Heidelberg Cod. Sal. VII,86 Incipit ordo in consecratione ecclesiae 3 (1r)
DE Salzburg 1000-1100, Pontifical ÖNB Wien Cod. 1830 Han Incipit ordo ad dedicandum ecclesiam 16 (14v)
DE Salzburg 1000-1100, Pontifical ÖNB Wien Cod. 1830 Han Et tunc portantes feretrum 32 (30v)
DE Strasbourg 1311, Pontifical ÖNB Wien Cod. 1814 Han Ordo ad benedicendam ecclesiam 63 (61v)
DE Trier 1000-1100, Pontifical BNF Paris Lat. 13313 - 88 (83v)
DE Trier 1100-1200, Pontifical BNF Paris Lat. 13315 Incipit ordo in consecratione ecclesiae 52 (53r)
DE Trier 1000-1100, Pontifical BNF Paris Lat. 13313 Ordo ad benedicendam ecclesiam 145 (140r)
DE Trier 1000-1100, Pontifical BNF Paris Lat. 13313 Missa in dedicatione ecclesiae 192 (186v)
DE Trier 1100-1200, Pontifical BNF Paris Lat. 13315 Incipit ordo in consecratione ecclesiae 52 (53r)
DE Verden (Aller) 1039-1046, Pontifical StaBi Bamberg Msc. Lit. 059 Ordo ecclesias consecrandi 96 (92v)
DK Lund 1450-1500, Pontifical UB Uppsala C 441 Incipit ordo qualiter et dedicatio ecclesiae fieri debeat 34 (16v)
DK Roskilde 1500-1533, Pontifical UB Lund Medeltidshandskrift 43 Incipit ordo qualiter dedicatio ecclesiae et altaris fieri debeat 15 (8r)
ES Barcelona 1569, Ritual De benedictione novae ecclesiae 423 (195r)
ES Cuenca 1200-1250, Pontifical BM Tours Ms. 236 Incipit ordo ad benedicendam seu consecrandam ecclesiam 47 (45r)
ES La Seu D'Urgell 1548, Ritual Benedictio novae ecclesiae 230 (63v)
ES Palma de Mallorca 1601, Ritual Ordo ad benedicendam ecclesiam de novo erectam 442 (416)
ES Roda de Isábena 1120 (about), Pontifical Bibl. Públ. Tarragona Ms. 26 Incipit ordo ad benedicendam ecclesiam 406 (203v)
ES Tarragona 1550, Ritual Benedictio novae ecclesiae 290 (135v)
ES Toledo 1250-1300, Pontifical Bibl. Cap. Toledo Ms. 39.12 Incipit ordo ad dedicationem ecclesiae 86 (92r)
ES Tortosa 1592, Ritual De benedictione novae ecclesiae 200 (168)
ES Vic 1050 (about), Pontifical Arx. Cap. Vic Ms. 103 (XCIII) Ordo ad benedicendam ecclesiam 34 (220)
ES Zaragoza 1600, Ritual De benedictione novae ecclesiae 414 (396)
FR Aix-en-Provence 1250-1350, Pontifical BNF Paris Lat. 00949 Incipit ordo de constructione ecclesiae vel oratorii 125 (121r)
FR Albi 1100-1200, Pontifical BM Albi Ms. 34 (20) Deinde vadit pontifex ad locum in quo reliquiae praeterita nocte ... fuerint 76 (37v)
FR Albi 1100-1200, Pontifical BM Albi Ms. 34 (20) Incipit ordo ad ecclesiam dedicandam 61 (30r)
FR Arles 1200-1300, Pontifical Monasterio Escorial J-III-24 Fundata est domus Domini 126 (124r)
FR Arles 1200-1300, Pontifical Monasterio Escorial J-III-24 Incipit ordo ad benedicendum ecclesiam 34 (33r)
FR Auxerre 1300-1325, Pontifical BM Auxerre Ms. 053 Incipit officium in fundatione novae ecclesiae 40 (36v)
FR Avranches 1100-1200, Pontifical BNF Paris Lat. 14832 Incipit ordo qualiter domus Domini consecranda est 199 (93r)
FR Besançon 1000-1100, Pontifical HAB Wolfenbüttel Cod. Guelf. 0015 Weissenburg (Cat. lat. 499) Incipit ordo in consecratione ecclesiae 18 (16v)
FR Besançon 1000-1100, Pontifical HAB Wolfenbüttel Cod. Guelf. 0015 Weissenburg (Cat. lat. 499) Ordo Romanus ad dedicationem ecclesiae 114 (112v)
FR Cahors 0900-1000, Pontifical BNF Paris Lat. 01217 Incipit ordo ad ecclesiam dedicandam 5 (1r)
FR Cambrai 1000-1050, Pontifical Dombibl. Köln Cod. 0141 Ordo ad benedicendam ecclesiam 112 (55v)
FR Chartres 1150-1200, Pontifical BNF Paris Lat. 00945 Ordo in dedicatione ecclesiae 51 (45r)
FR Fréjus 1371-1378, Pontifical BNF Paris Lat. 09479 De ecclesiae dedicatione vel consecratione 162 (157r)
FR Laon 1200-1250, Pontifical BM Laon Ms. 224 Incipit ordo ad benedicendam ecclesiam 13 (9v)
FR Lisieux 1250-1350, Pontifical BNF Paris NAL 3183 Incipit ordo qualiter domus Dei consecranda est 311 (153r)
FR Lyon 1285 (after), Pontifical BM Carpentras Ms. 96 Ordo in consecratione ecclesiae 59 (51v)
FR Meaux 1282 (before), Pontifical BNF Paris NAL 1202 Nomina apostolorum sicuti debent ordinari in ecclesia dedicanda 6 (1v)
FR Meaux 1282 (before), Pontifical BNF Paris NAL 1202 Ordo in dedicatione ecclesiae 54 (49r)
FR Metz 1200-1300, Pontifical BNF Paris Lat. 01223 Ordo in dedicatione ecclesiae 43 (36v)
FR Metz 1713, Ritual Ritus benedicendi novam ecclesiam 517 (142)
FR Metz 0826-0855, Sacramentary BNF Paris Lat. 09428 Ordo dedicationis ecclesiae 209 (100r)
FR Metz 1302-1316, Pontifical BM Metz Ms. 43 Ordo in dedicatione ecclesiae 37 (1r)
FR Nevers 1013-1066, Pontifical-Sacramentary BNF Paris Lat. 17333 Benedictio in dedicatione ecclesiae 60 (50)
FR Nevers 1013-1066, Pontifical-Sacramentary BNF Paris Lat. 17333 Incipit ordo ecclesiasticus ad ecclesiam dedicandam 44 (34)
FR Noyon 1280-1320, Pontifical BNF Paris Lat. 17335 Ordo in dedicatione ecclesiae 84 (80r)
FR Paris 1400-1425, Missal-Pontifical BNF Paris Lat. 08886 Ordo in dedicatione ecclesiae 709 (359r)
FR Paris 1400-1420, Pontifical BNF Paris Lat. 00961 (1) & (2) Et sequitur officium in dedicatione ecclesiae 774 (85r)
FR Rouen 1150 (about), Pontifical BNF Paris NAL 0306 - 369 (178r)
FR Rouen 1150 (about), Pontifical BNF Paris NAL 0306 [Alphabetum] 444 (214v)
FR Rouen 1150 (about), Pontifical BNF Paris NAL 0306 Incipit ordo qualiter domus Dei consecranda est 281 (135r)
FR Senlis 1200-1300, Pontifical HAB Wolfenbüttel Inv.-Nr. 475 Ordo in dedicatione ecclesiae 34 (15v)
FR Senlis 1200-1300, Pontifical HAB Wolfenbüttel Inv.-Nr. 475 Ordo quomodo reliquiae sunt ponendae in altari 46 (21v)
FR Senlis 1300 (before), Pontifical SS Paris Ms. 1986 (R 9) Ordo in dedicatione ecclesiae 66 (57v)
FR Sens 1175-1300, Pontifical BNF Paris Lat. 00934 Ordo in dedicatione ecclesiae 29 (10r)
FR Sens 1300-1400, Pontifical BNF Paris Lat. 00962 Ordo in dedicatione ecclesiae 151 (63r)
FR Soissons 1175-1200, Pontifical BNF Paris Lat. 08898 In dedicatione huius sanctae matris ecclesiae ordo talis observetur 336 (160v)
FR Toul 1420, Pontifical BNF Paris Lat. 12079 Ordo in dedicatione ecclesiae 121 (117r)
FR Toulouse 1377-1390, Pontifical BM Lunel Ms. 12 Ecclesiarum consecrationes quamvis omni die fieri possint decentius tamen in dominicis diebus vel sanctorum sollemnitatibus fiunt 440 (213r)
FR Valence 1100-1125, Pontifical BAV Ottobon. lat. 256 Hac oratione expleta dicat pontifex 35 (33v)
FR Valence 1100-1125, Pontifical BAV Ottobon. lat. 256 Ordo in consecratione ecclesiae 68 (67r)
FR Valence 1100-1125, Pontifical BAV Ottobon. lat. 256 ABC 80 (78v)
GB Bangor 1309-1328, Pontifical Univ. Arch. Bangor Ms. 1 - 9 (9r)
GB Canterbury 1150-1200, Pontifical Magdalen Oxford Ms. 226 Incipit ordo qualiter domus Domini consecranda est 144 (98)
GB England 0900-1000, Pontifical BNF Paris Lat. 10575 Incipit oratio qualiter domus Dei consecrandus (sic) est 45 (40r)
GB Exeter 0900-1100, Missal Bodleian Oxford Ms. Bodl. 579 Orationes et preces in Dedicatione basilicae 558 (281v)
GB London 1400 (about), Pontifical BL London Lansdowne Ms. 451 Ordo Romanae ecclesiae ad benedicendum ecclesiam 119 (114v)
GB Sherborne 0900-1000, Pontifical BNF Paris Lat. 00943 Incipit ordo qualiter domus Dei consecranda est 27 (10r)
GB Sherborne 0900-1000, Pontifical BNF Paris Lat. 00943 Incipit ordo quomodo in sancta Romana ecclesia reliquiae condantur 62 (27v)
GB Sherborne 0900-1000, Pontifical BNF Paris Lat. 00943 Incipit sermo dedicatione ecclesiae 319 (156r)
GB St. Andrews 1239-1253, Pontifical BNF Paris Lat. 01218 Haec sunt quae ad dedicationem ecclesiae praeparanda sunt 5 (4r)
GB York 1508-1514, Pontifical Cambridge UL Ff.6.1 Benedictio ad generalem cultum ecclesiae 359 (306)
GB York 1508-1514, Pontifical Cambridge UL Ff.6.1 Benedictio salis aquae cineris et vini 247 (194)
GB York 1508-1514, Pontifical Cambridge UL Ff.6.1 Dedicatio ecclesiae 106 (53)
GB York 1508-1514, Pontifical Cambridge UL Ff.6.1 In dedicatione basilicae novae 378 (325)
HU Dömös 1100 (about), Sacramentary Knj. Metrop. Zagreb MR 126 In Dedicatione ecclesiae 75 (75r)
HU Esztergom 1075-1092, Pontifical Knj. Metrop. Zagreb MR 089 Ordo ad dedicandam ecclesiam 99 (97v)
HU Esztergom 1625, Ritual Ritus benedicendi novam ecclesiam seu oratorium publicum ut ibi sanctissimum missae sacrificium celebrari possit 196 (198)
HU Győr 1731, Ritual Ritus benedicendi novam ecclesiam seu oratorium publicum ut ibi sanctissimum missae sacrificium celebrari possit 184 (181)
HU Veszprém 1300-1350, Pontifical OSZK Budapest Clmae 317 Ordo ad consecrandam ecclesiam 76 (37r)
HU Veszprém 1772, Ritual Ritus benedicendi novam ecclesiam seu oratorium publicum ut ibi sanctissimum missae sacrificium celebrari possit 223 (208)
IT Aquileia 1049-1063, Pontifical UB Salzburg Ms. M. II. 123 Incipit ordo consecrationis ecclesiae 243 (121r)
IT Aquileia 1049-1063, Pontifical UB Salzburg Ms. M. II. 123 De reparatione ecclesiae 294 (146v)
IT Cassino 1057-1086, Pontifical BAV Barb. lat. 631 Incipit ordo ad benedicendam ecclesiam 7 (1r)
IT Chieti 0950-1000, Pontifical BAV Vat. lat. 07701 Primitus enim antequam pontifex introeat in ecclesia 16 (14v)
IT Firenze 1000-1025, Sacramentary-Pontifical Laurenziana Firenze Ms. Aedil. 122 Incipit ordo ad benedicendum ecclesiam 141 (138v)
IT Firenze 1000-1025, Sacramentary-Pontifical Laurenziana Firenze Ms. Aedil. 122 Benedictio basilicae novae 151 (149r)
IT Italia 1200-1250, Pontifical BN Napoli Ms. VI G 22 (VII F 24) Canon de aedificanda ecclesia 58 (45v)
IT Italia 1100-1200, Pontifical OFM Dubrovnik Ms. 5310/230/7, 8 Deinde cantatur antiphona haec 1
IT Italia 1200-1250, Pontifical BN Napoli Ms. VI G 22 (VII F 24) Ordo dedicationis 58 (45v)
IT Messina 1200-1300, Pontifical BNE Madrid Ms. 00678 Incipit canon de aedificanda ecclesia 21 (20r)
IT Messina 1300-1500, Pontifical BNE Madrid Ms. 00715 Ordo ad benedicendum seu ad consecrandum ecclesiam 72 (65r)
IT Milano 1000-1100, Ritual Ambrosiana Milano Benedictio in dedicatione ecclesiae 130 (85)
IT Milano 1000-1100, Ritual Ambrosiana Milano Ordo ad ecclesiam dedicandam 46 (1)
IT Milano 1000-1100, Ritual Ambrosiana Milano Sermo in dedicatione ecclesiae 123 (78)
IT Milano 1050-1100, Pontifical BAV Vat. lat. 13151 De aedificanda ecclesia 22 (20r)
IT Monreale 1200-1300, Pontifical BAV Vat. lat. 06748 Incipit canon de aedificanda ecclesia 16 (14r)
IT Nonantola 1100-1150, Pontifical BL London Harley Ms. 2906 Incipit ordo ad benedicendum ecclesiam 17 (14r)
IT Piacenza 1150-1200, Pontifical Bibl. Arch. Cap. Piacenza Ms. 4 Incipit ordo ad benedicendum ecclesiam 84 (83r)
IT Siracusa 1200-1400, Pontifical BAV Vat. lat. 04746 Incipit canon de aedificanda noviter ecclesia 30 (29r)
IT Siracusa 1200-1400, Pontifical BAV Vat. lat. 04746 Aliae orationes per totas octavas in dedicatione templi dicendae 48 (46v)
IT Troia 1300-1350, Pontifical BN Napoli Ms. VI G 24 Ordo ad benedicendum ecclesiam 104 (90v)
PL Halicz 1375-1400, Pontifical BN Warszawa Ms. Bawor. 5, tit. XXIII Nemo ecclesiam de novo aedificet 30 (15r)
PL Kraków 1400-1450, Pontifical Kap. Katedr. Kraków Ms. 11 (28) ... haec det hanc orationem episcopus ante tentorium dicens 162
PL Kraków 1423-1455, Pontifical Kap. Katedr. Kraków Ms. 12. Nemo ecclesiam de novo aedificet priusquam episcopi iudicio locus et atrium designetur 28 (6)
PL Kraków 1423-1455, Pontifical Kap. Katedr. Kraków Ms. 12. Notandum est hic diligenter quod quandoque ecclesia consecratur absque altaris consecratione 71 (7)
PL Kraków 1423-1455, Pontifical Kap. Katedr. Kraków Ms. 12. Sequitur ergo missae officium 75 (8)
PL Płock 1175-1200 (about), Pontifical Sem. Plock Mspł. 29 (olim: München, Bayerische Staatsbibliothek, Clm 28938) Sequitur ordo ad consecrandam ecclesiam 32 (14r)
PT Braga 1200-1300, Pontifical BN Lisboa Ms. Alcobaça 162 Incipit ordo ad benedicendum ecclesiam 1 (2r)
PT Braga 1200-1300, Pontifical BN Lisboa Ms. Alcobaça 162 ... et potens Dominus potens in proelio 5 (3r)